Çeviren : Abdulkadir YILMAZ
Özet
"Mezhep mensubu olmak" ve "taassup", zamanımızda en çok anlam karışıklığı yaşanan kavramların başında yer almaktadır. Asırlar boyunca dört mezhepten birine tabi olagelen ümmetin muteber âlimleri arasında mezhep taklidi hiçbir zaman "taassup" adı altında itiraz konusu yapılmamıştır. Bu konuda aksi bir görüş belirtmek ümmetin icmâ'ına muhalefet anlamına gelir. Dini oyuncak haline getirmek isteyen dış ve iç mihrakların önünde güçlü bir engel oluşturan fıkhî mezhepler, İslam'ın amelî-tatbikî yönü olan "fıkh"ın ve dolayısıyla hayatın tam ortasında yer alan gerçek İslam'ın mümessilidir. Mezhep mensuplarına yönelik taassup iddiası ise hiçbir gerçekliği olmayan hayali bir iddiadır. Dinî hükümlere karşı gösterilen gevşeklik ve müsamaha gösterilmesi gereken birçok noktada katı tutum sergilemek gibi çeşitli nedenlere istinad eden bu tavır, bazen hiçbir imamın söylemediği ve icmaa muhalif olan görüşler ortaya koyup insanları bunlara tabi olmaya zorlama raddesine kadar varabilmektedir.
"تمذهب ولا تتعصَّب"
بقلم الدكتور صلاح محمد أبو الحاج
إن التمذهب والتعصب يأتي على رأس المفاهيم التي كثُر فيها الخلط في هذه الأيام، ولم يكن يوما ما تقليد مذهب من المذاهب موضع نقاش ومحل اعتراض تحت اسم التعصب قط بين علماء الأمة المعتبرين المقلدين أيضا، وإبداء أي رأي مخالف لهذا سيعني مخالفة لإجماع الأمة. إن المذاهب الفقهية التي تشكل سدا منيعا أمام الأعداء –في الداخل والخارج- الذين يريدون أن يجعلوا الدين ألعوبة بين أيديهم، هي في الأصل تمثل "الفقه" الذي هو الجانب العملي والتطبيقي للإسلام، وهو الإسلام الحقيقي الذي يتمركز في قلب الحياة، فإن دعوى التعصّب على المتمذهبين هي ضرب من الخيال ليس لها أي رصيد في الواقع. وهذا الموقف الذي هو نتيجة التساهل تجاه أحكام الدين والتشدد في المواضع التي يجب فيها التسامح وغيرها من أسباب أخرى، يصل بالمرء أحيانا إلى إجبار الناس على اعتناق آراء مخالفة للإجماع لم يقل بها أحد من الأئمة.
Belonging to a Madhab without being Mutaassib / by Dr. Salah Muhammad Ebu'l-Hâj
Summary:
Among the concepts that are widely misunderstood in Islam today the leading ones are “belonging to a madhab” and “taassub”. Throughout the centuries the authentic scholars of the ummah who were following one of the four madhabs made no objection under the name of taassub to following a madhab. Stating a view that is contrary to this would be to go against the ijma of the ummah. The madhabs of fiqh, which form a strong barrier against those internal and external forces that work to turn religion into a game, are the true representatives of Islam that use the practical and applied aspects of Islam, in other words, fiqh, and as a result fiqh takes its place in the centre of life. The claim that those who adhere to a madhab are mutaassib is a fabricated claim that has no truth to it. This attitude, which claims justifications such as laxness against religious rulings and a rigid approach on matters that need to be handled with tolerance, sometimes not only goes so far as to state views that no imam has ever mentioned and which go against the ijma, but also compels people to follow.
