Özet Hz. Peygamber (s.a.v.)'in Sünneti, kendisini hemen hemen bütünüyle hadislerde ortaya koymaktadır. Bu sebeple hadisler, İslam'ın anlaşılmasında ve yaşanmasında son derece önemli bir yer tutmaktadır. Hadislerin naklinde kaçınılmaz olarak beşer unsuru devrede olduğundan, nakilde birtakım ravi tasarrufları da sözkonusu olmuştur. Bu tasarrufların mahiyeti ve ne ölçüde vuku bulduğu sorusunun cevabı son derece önemlidir. Zira konunun, Akaid, Fıkıh, Lügat… gibi muhtelif ilim dallarıyla ilgisi bulunduğu, hatta "Müslüman birey ve toplumun kimliği"ni doğrudan ilgilendirdiği izahtan varestedir. Ulemanın çoğunluğu, hadislerin çoğunun mâna ile rivayet edildiği görüşündedir. Ancak "mâna ile rivayet"in cevazı, şartları, mahiyeti gibi hususlar ciddiyetle incelendiğinde, meselenin, hadislere güveni sarsacak yapıda olmadığı görülmektedir. Hadislerin mâna ile rivayeti, özellikle günümüzde gündem edilmiş bir meseledir. Bu yönüyle de hadislere olan güvenin sarsılmasının hedeflendiği gibi bir izlenim edinilmektedir. "رواية الحديث بالمعنى باعتبار أسبابه ونتائجه" بقلم الدكتور حكمت آطان موجز إن سنة النبي صلى الله عليه وسلم لمبينة عن نفسها في كافة الأحاديث، ومن هنا كانت للأحاديث أهمية بالغة ومكانة عظيمة في فهم الإسلام وتطبيقه في الحياة، وبسبب وجود دور العنصر البشري ضرورة في نقل الروايات قد وقع بعض التصرفات من الرواة في النقل والرواية. فإن الجواب عن سؤال "كيف و إلى أي درجة وقع هذا التصرف" مهم جدا، إذ غني عن الإيضاح أن الموضوع له صلة بأقسام العلوم المختلفة كالعقائد والفقه واللغة، وحتى له صلة مباشرة بشخصية الفرد المسلم والمجتمع الإسلامي. ويرى أكثر العلماء بأن أغلب الأحاديث قد رويت بالمعنى، ولكن عندما ندقق في جواز وشروط وحقيقة "الرواية بالمعنى" تدقيقا جيدا نرى أنها لا تحمل كيفية يصل بها الأمر إلى عدم الثقة بالأحاديث قط، وأيضا نرى أن موضوع رواية الحديث بالمعنى قد جُعلت موضع نقاش في الوقت الحاضر خاصة، وبالتالي، هناك انطباع ظاهر يجعلنا نقول بأن الهدف من هذا النقاش هو محاولة إضعاف الثقة بالأحاديث. Semantic Narration of Hadith with Regard to the Cause and Effect - by Dr. Hikmet Atan Abstract The Sunnah of Prophet Muhammad (PBUH) is revealed in almost all of the ahadith, and therefore it is the hadith that is of paramount importance in understanding and practicing Islam. As the human element is inescapable in the narration of the ahadith the representation of the narrator is often a matter of discussion. How the ahadith is represented and the parameters in which this takes place are of considerable importance. There is no need to explain the correlation of this subject to sciences such as aqaid (tenets), fiqh (law), lugah (lexicon), etc. or even the fact that it “pertains to the identity of the Muslim individual and the society.” Most scholars believe many of the ahadith have been narrated semantically. But when the permission, condition and nature of “semantic narration” are seriously examined it is clear that these do not weaken the credence of the ahadith. Semantic narration of the ahadith is a matter that has been brought into the spotlight at the present time and thus there is the impression that the aim is to weaken the credence in the ahadith.
Özet Kaynağı, hükümleri ve varlığa verdiği anlam itibariyle İslam, mevcut din, felsefî düşünce ve dünya görüşlerinden temel farklılıklar arz eder. Modern dünya karşısında kompleksli bir duruş sergileyen bir kısım Müslümanlar, bu farklılığı İslam aleyhine yorumlayarak, modern Batılı değer ve pratiklerle örtüşmeyen İslamî hakikatleri inkâr etmeyi/yok saymayı tercih etmektedir. Bu kesimlerin inkâra yeltendiği hakikatlerin başında Sünnet gelmektedir. Mezkûr kesimler, hadislerin bize kadar naklediliş sürecinde sanki birtakım karanlık noktalar varmış gibi davranmaktadır. Oysa Kur’ân’ın korunması Sünnet’in de korunmuş olmasını tazammun eder. Bediüzzaman Said Nursî de Sünnet’in dindeki merkezî konumunu sıklıkla vurgulayan âlimlerimizden birisidir. Son zamanlarda kendisini ona nisbet eden bazı çevrelerin, Sünnet’i göz ardı eden yaklaşımlara ondan referans bulması mümkün değildir. Zira onun, Sünnet’in dindeki konumu ve Sünnete ittiba konusundaki tavrı alabildiğine nettir. "الدفاع عن السنة أو التركيز على الأحاديث في مؤلفات بديع الزمان سعيد النورسي" بقلم مراد تركَر موجز إن الإسلام باعتبار مصدره وأحكامه وتفسيره للوجود ليختلف تماما عن الأديان الأخرى والاتجاهات الفلسفية والنظريات الدنيوية، والبعض من المسلمين الذين يقفون أمام العالم المعاصر موقفا مصابا بعُقد نفسية يؤولون هذا الاختلاف ضد الإسلام ويذهبون إلى إنكار أو نفي بعض الحقائق الإسلامية التي لا تتلاءم بقيم أو بتطبيقات الغرب المعاصرة، وعلى رأس ما يحاولون إنكاره من الحقائق هي السنة النبوية الشريفة، والبعض المذكور يتصرفون بشكل وكأن هناك بعض جوانب بقيت غامضة خلال نقلها إلينا، مع أن حقيقة حفظ القرآن -بنص القرآن- يتضمن حفظ السنة النبوية أيضا، والأستاذ بديع الزمان سعيد النورسي واحد من علمائنا الذين قد ركزوا على أهمية السنة ومكانتها العظمى في الدين، ولا يمكن للطائفة التي تزعم الانتساب إلى بديع الزمان سعيد النورسي في الآونة الأخيرة العثور على أي مستند في عدم أخذ السنة بعين الاعتبار في مؤلفاته، لأن موقف بديع الزمان تجاه حجية السنة وضرورة الإتباع لها في الدين واضحة وضوح الشمس ولا يقتضي التوضيح. A Plea for Sunnah or the Emphasis of Hadith in the Risala-i Nur - by Murat Turker Islam presents fundamental differences from current religions, philosophical ideas and worldviews with respect to its source, rules and the meaning that it gives to existence. Some Muslims who suffer from inferiority complexes construe this difference as repudiating or ruling out Islamic codes that overlap with the values and practices of the modern West. The Sunnah is the first code these people tend to rule out. These said groups act as if there are some obscurities in the narration process of the ahadith that have reached us, whereas the protection of the Qur’an also encompasses the protection of the Sunnah. Bediuzzaman Said Nursi is one of the scholars who have repeatedly indicated the central position of the Sunnah in the religion. It is not possible for those who present themselves according to Said Nursi to find a reference in their approach that does not take the Sunnah into consideration. His position on the place of the Sunnah in the religion and the need to abide by it are perfectly clear.
|
Özet: Sünnet, inanç, ibadet, muamelat ve ahlâk gibi İslam’ı bütün yönleriyle kuşatan bir anlayışın; Vahiy ise, Sünnet’i inşa edici ve belirleyici bir unsur olarak, kaynak ve bağlayıcılık itibariyle Kur’ân ve Kur’ân dışı kategorilerine ayrılamayacak bir bütünlüğün ifadesidir. Bu bütüncül yaklaşım, Sünnet’in Vahiy’le ilişkisinin tabiî ve kaçınılmaz olduğunu göstermektedir. Ancak, Sünnet-Vahiy ilişkisinin doğasını doğru anlayabilmek, Hz. Peygamber’in Resûlullah olmasıyla beşer olması arasındaki dengeyi doğru kurabilmeyi gerektirmektedir. Peygamberimizin (s.a.v) Resûlullah olması, vahyin, etkin ve belirleyici bir unsur olmasını; beşer olması ise, beşerin sahip olduğu cüz’î irâde ve aklın ihmâl edilmemesini icap ettirmektedir. Bu sebeple Hz. Peygamber’in, kendisine tanınmış olan yetkiler dahilindeki kanaat beyanları, içtihat ve tercihleri, yine bir beşer olması gereği, doğruya isâbet kadar hatayı da mümkün kılmaktadır. Bu noktada doğru ve yanlış hakkındaki hükmün nihaî karar mercii ise vahiydir. İşte vahiy, Sünnetteki bu türden kanaat ve içtihatlar karşısında, kimi zaman tashîh, kimi zaman da açıktan teyit yahut zımnen takrîr sûretinde tezâhür etmiştir. "العلاقة بين السنة والوحي" بقلم الدكتور مصطفى گنچ موجز لا شك أن السنة النبوية عبارة عن فهم وإدراك شامل للإسلام بكافة جوانبه، عقيدة وعبادات ومعاملات وأخلاقا وما إلى ذلك، والوحي كعنصر منشئ ومعين للسنة وباعتباره مصدرا وملزما يفيد تكاملا تاما ولا يحتمل التفريق بطريقة تصنيفه إلى ما هو من القرآن وما هو من خارج القرآن. وهذا التكامل في حد ذاته يكشف عن العلاقة الطبيعية والوثاق القوي بين السنة والوحي، ولكن الفهم الصحيح لطبيعة هذه العلاقة مبني على إنشاء موازنة بين كون النبي "رسول الله" وبين كونه "بشرا" من بني آدم، وكون النبي صلى الله عليه وسلم رسول الله يوجب عدم إهمال الوحي كعنصر أساسي ومعين، كذلك كونه بشرا من بني آدم يوجب عدم إهمال العقل والإرادة الجزئية الذين منحا لابن آدم. ولذلك فإن تصريحات النبي صلى الله عليه وسلم واجتهاداته واختياراته الشخصية ضمن الصلاحيات التي منحت له يمكن أن تكون عرضة للصواب أو للخطأ بسبب كونه بشرا من بني آدم. ولكن في هذه النقطة بالضبط نلاحظ بأن الوحي يكون المرجع النهائي لتثبيت أو تمييز جانب الصواب أو الخطأ، وهاهنا فقد ينزل الوحي تارة مصححا وتارة مؤيدا بتأييد جلي أو مقررا بتقرير ضمني لهذه التصريحات والاجتهادات والاختيارات الشخصية للنبي صلى الله عليه وسلم. The Connection of the Sunnah and Revelation - by Dr. Mustafa Genc Abstract The Sunnah is a perception that embraces all aspects of Islam, including faith, worship, muamalat and morals; the revelation, as a component that constructs and defines the Sunnah, is the expression of an entire source that cannot be divided into categories. This comprehensive approach shows the relation of the Sunnah to the revelation, and this is both necessary and unavoidable. However, to be able to correctly understand the relation of the Sunnah and the revelation one has to strike a balance between the Prophet being a human as well as the Messenger of Allah. The revelation is an effective and a determining factor in the prophethood of the Messenger, but the human factor necessitates the consideration of the partial command/will and intellect that is possessed by all human beings. For this reason, the Prophet’s declaration of his opinions in areas in which he was authorized, his interpretations and preferences, and again the fact that he was a human being makes him prone to error and to correctness at the same time. At this point, the revelation is the final authority that regards the differentiation between right and wrong. In view of opinions and convictions of this nature within the Sunnah, the revelation sometimes is rectifying, or openly condoning, while at other times it implicitly states its position.
Mehmet Fatih KAYA
2. Sayı
Özet Sahabe’nin ve sonraki nesillerin Kitabullah’ı önce yazma, sonra hem tilavetini hem mana ve ahkâmını öğrenme, öğretme, ezberleme hususunda nasıl bir çaba içerisinde olduğu malumdur. Müslüman nesiller Kur’ân’a gösterdikleri ilginin benzerini Hz. Peygamber’in (sallallâhu aleyhi vesellem) Sünneti’ne de gösterdiler. Bu, Kur’ân’ın emri ve Allah’ın Kur’ân’ı koruyacağına dair vaadinin bir gereğiydi. Hal böyle olunca Rasûlullah’ın (sallallâhu aleyhi vesellem) Sünneti de ilk nesilden başlayarak büyük bir ihtimam ve gayretle yazıldı, ezberlendi, rivayet edildi, okundu, okutuldu. Özellikle hicrî onuncu asrın başlarına kadar İslam coğrafyasının her tarafında Kur’ân hafızları gibi hadis hafızları yetişti. Daha küçücük yaşlarında hadislerle ünsiyet kuran bu hafızlar, hadislerin de bereketiyle uzun ömürleri boyunca binlerce, aralarından bir kısmı da on binlerce hadis ezberledi. Bunlar içerisinde müstesna zekâya sahip olanlar yüz bin ve üzerinde hadis ezberledi. Tarihimizde yüz bin ve üzerinde hadisi ezbere bilen, o kadarını ezberinden imla eden, iki yüz veya üç yüz bin hadiste müzakere yapan, sorulan sorulara cevap verebilen hadis hafızlarının sayısı az değildir. "حفظ الحديث" بقلم محمد فاتح قايا موجز لا يخفى على أحد ما بذله الصحابة وما بذلته الأجيال التي جاءت من بعدهم أولا من أجل كتابة ما نزل من القرآن، ثم في تعلّم تلاوته ومعرفة معانيه وأحكامه وتعليمه وحفظه كذلك. هذا الاهتمام الذي أبدته الأجيال المسلمة بالقرآن الكريم أبدته كذلك بخصوص سنة النبي صلى الله عليه سلم عملا بحكم كتاب الله أولا وتصديقا لوعد الله تعالى بحفظ القرآن الكريم ثانيا. وما دام الوضع على هذا النحو فإن سنة النبي صلى الله عليه وسلم، وانطلاقا من الأجيال الأولى، قد لقيت اهتماما كبيرا واجْتُهد في كتابتها وحفظها وروايتها وقراءتها وتبليغها. فحتى بداية القرن العاشر للهجرة بشكل خاص نشأ في جميع أنحاء العالم الإسلامي حفاظ للحديث يحفظون الحديث الشريف كما يحفظون القرآن الكريم. هؤلاء الحفاظ الذين أنِسُوا منذ صغرهم بالحديث الشريف، فمنهم من حفظوا طوال حياتهم الآلاف من الأحاديث، ومنهم من كان يحفظ عشرات الآلاف منها. أما أصحاب الذكاء الخارق من بين هؤلاء فقد كانوا يحفظون مائة ألف حديث أو يزيد. فتاريخنا يحفل بعدد ليس بقليل من الحفاظ الذين كانوا يحفظون أكثر من مائة ألف حديث ويُملونه عن ظهر قلب، ومنهم من يذاكر في مائتي ألف أو ثلاث مائة ألف حديث ويجيب عن الأسئلة حولها. Being a Hadith Hafiz - by Mehmet Fatih Kaya Abstract It is known that the companions of the Prophet Muhammad (PBUH) and the generations that came after show how a great effort to learn first to write the Holy Book, then tilawa (reciting the Qur’an), learning the meaning and stipulations, teaching and recitation. Muslim generations showed a similar interest for the Sunnah of the Prophet Muhammad (PBUH) that they had shown for the Qur’an. This is the order of Qur’an and a requirement of the promise of Allah that he will protect Qur’an. Thus the Sunnah of Prophet Muhammad (PBUH), starting from the first generation was written, memorized, narrated, read and instructed with a great care. Especially till the beginning of the tenth Hegira century, in all corners of the Islamic territory just as the Qur’an Hafizes, hadith hafizes were disciplined. These hafizes acquainted with the ahadith in their young ages, with the fertility of the ahadith, during their long lives memorized thousands of ahadith, even some memorized tens of thousands of them. Among those the ones who had especial intelligence memorized hundred thousands and more hadith. In our history, the number of those who know hundred thousands or more hadith and dictate them by heart, debate over two hundred or three hundred thousands of ahadith and can answer the questions those are asked is not rare.
|
